Bewegung is voor kinderen veel meer dan alleen maar rennen op het schoolplein. Het is de manier waarop een kind de wereld ontdekt, zijn lichaam leert kennen en zijn hersenen prikkelt. Toch bewegen kinderen vandaag de dag gemiddeld minder dan vroeger. Schermen, thuiszitten en strakke roosters zorgen ervoor dat de natuurlijke drang om te bewegen soms weinig ruimte krijgt. Dat is jammer, want actief zijn heeft grote voordelen voor de groei en ontwikkeling van een kind.
Wat lichamelijke activiteit doet met een kind
Wanneer een kind springt, danst of klimt, gebeurt er van alles in het lichaam en in de hersenen tegelijk. Spieren worden sterker, botten groeien steviger en het hart werkt beter. Dat zijn de zichtbare gevolgen. Wat minder zichtbaar is, maar zeker zo belangrijk: kinderen die regelmatig actief zijn, slapen beter, zijn rustiger en kunnen zich beter concentreren op school. Bewegen stimuleert de aanmaak van stoffen in de hersenen die goed zijn voor het geheugen en het leervermogen. Een kind dat buiten heeft gerend, zit daarna often rustiger aan tafel om te leren.
Bewegen en liedjes: een gouden combinatie
Een beproefde manier om kleine kinderen in beweging te krijgen, is muziek. Bewegingsliedjes zoals „Aramsamsam“, „De wielen van de bus“ of „Häschen in der Grube“ zijn al generaties lang populair in kleuterklas en kinderdagverblijf. De reden is simpel: muziek maakt bewegen leuk en kinderen doen het zonder dat het als een opdracht voelt. Ze klappen, stampen, draaien en springen mee zonder na te denken. Tegelijk leren ze ritmisch bewegen, hun lichaamsdelen te benoemen en samen te doen met andere kinderen. Zo worden motorische vaardigheden en sociale vaardigheden tegelijk geoefend.
Beweging in de klas en in de opvang
Niet alleen thuis of op het sportveld is lichamelijke activiteit waardevol. Ook in de klas en in de kinderopvang is er steeds meer aandacht voor actief leren. Pedagogisch medewerkers en leerkrachten leren tegenwoordig hoe ze bewegingsmomentjes kunnen inbouwen in een gewone dag. Dat gaat van een korte beweegpauze tussen twee lessen door tot heel bewust ruimte maken voor motorische ontwikkeling, waarbij kinderen leren omgaan met hun eigen lichaam en met de ruimte om hen heen. Kinderen die dit regelmatig ervaren, ontwikkelen meer zelfvertrouwen en een betere lichaamsbeleving.
Hoeveel bewegen is genoeg voor een kind
Volgens de Nederlandse beweegrichtlijnen zouden kinderen van 4 tot en met 12 jaar elke dag minstens een uur matig tot intensief actief moeten zijn. Voor peuters en kleuters geldt zelfs dat ze zo veel mogelijk moeten kunnen bewegen en dat lang stilzitten zoveel mogelijk vermeden moet worden. In de praktijk halen veel kinderen dit minimum niet. Een wandeling naar school, buiten spelen na het eten of een dansje in de woonkamer tellen allemaal mee. Het hoeft niet altijd georganiseerd sport te zijn. Vrij spelen in de buitenlucht is voor jonge kinderen al een uitstekende manier om voldoende actief te zijn.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd is georganiseerde sport goed voor een kind?
Georganiseerde sport is over het algemeen geschikt vanaf een jaar of 4 à 5. Jongere kinderen hebben het meeste baat bij vrij spelen en bewegen zonder vaste regels. Dat geeft hun lichaam en hersenen de ruimte om op een eigen tempo te ontwikkelen.
Wat zijn goede manieren om een kind dat liever stilzit aan het bewegen te krijgen?
Een kind dat liever stilzit, is vaak goed te verleiden met beweging die iets anders lijkt, zoals dansen op muziek, een hindernisbaan bouwen in de tuin of een actief spel binnenshuis. Het helpt ook om zelf mee te doen, want kinderen bewegen sneller als een volwassene het voordoet en er plezier in heeft.
Is bewegen op muziek ook goed voor de taalontwikkeling van jonge kinderen?
Ja, bewegingsliedjes helpen jonge kinderen ook bij het leren van taal. Ze horen woorden steeds opnieuw in een vaste volgorde, koppelen die aan een beweging en onthouden ze daardoor beter. Dit geldt zowel voor de moedertaal als voor een tweede taal.
Telt schermtijd mee als bewegen als een kind dansvideo’s nádoet?
Wanneer een kind actief dansbewegingen nadoet op het scherm, telt dat wel degelijk als lichamelijke activiteit. Het gaat erom dat het lichaam in beweging is. Passief kijken zonder mee te bewegen telt uiteraard niet mee.
